Sâm bố chính có mấy loại? Tác dụng, cách ngâm rượu, giá sâm bố chính

Sâm bố chính là dược liệu lấy từ cây sâm bố chính, được trồng và thu hoạch lấy củ (rễ) ngâm rượu có công dụng chữa bệnh tuyệt vời. Vậy nó có tác dụng trị bệnh gì?

Chúng tôi kênh thông tin sức khỏe Cây thuốc nam sẽ chia sẻ cho bạn về dược liệu này, hãy cùng theo dõi nhé!

sam bo chinh
Sâm bố chính

Đặc điểm hình ảnh cây sâm bố chính

Sâm bố chính là một loại nhân sâm quý của Việt Nam, tên khoa học của nó là Abelmoschus sagittifolius. Ngoài ra, nó còn có tên gọi khác là bố chính sâm, thổ hào sâm, sâm báo, sâm khu năm,... Thuộc họ cẩm quỳ hay người ta thường gọi là họ bông hoặc họ dâm bụt.

Đây là loại sâm nổi tiếng trong dược liệu thuốc Nam ở nước ta. Trong Đông Y, nó được làm thuốc bổ khí huyết, trị mất ngủ, kém ăn và hỗ trợ suy nhược cơ thể.

Thân cây sâm bố chính

Thân: Sâm là loài cây thân thảo, có kích thước cao 50cm -1m. Thân cây dạng cỏ mọc thẳng đứng và yếu ớt, có khi sống bám vào các cây xung quanh.

Rễ sâm bố chính

Rễ: Sâm có các rễ dài khoảng 30 – 50cm, đường kính 1 - 2cm có màu trắng xám hoặc màu vàng nhạt. Rễ có hình dáng giống người trông giống với nhân sân Hàn Quốc.

cu sam bo chinh
Hình ảnh củ sâm bố chính

Lá sâm bố chính

Lá ở dưới gốc cây có hình trái xoan, màu xanh nhạt và phía cuối phiến lá hình dạng mũi tên hoặc hình trái tim. Phía trên đầu lá không nhọn, bề mặt lá có nhiều lông tơ.

Quả sâm bố chính

Quả có hình trứng, phía đầu nhọn, chia thành 5 múi, bên ngoài có lông. Khi quả non có màu xanh khi chín dần sẽ chuyển sang màu vàng nâu. Khi nứt quả thành 5 mảnh vỏ, 2 bên mặt đều có lông.

Hoa sâm bố chính

Hoa có màu hồng nhạt hoặc màu đỏ, 5 cánh hoa đơn. Hoa mọc chủ yếu ở kẽ lá, đường kính nhỏ khoảng 7cm. Cuống hoa dài 4-8cm, đầu hơi phồng, có lông cứng. Tiểu đài có hình túi, lông tua tủa mọc xung quanh, có nhiều nhị gắn liền với nhau tạo thành cột.

Sâm bố chính có mấy loại?

Cây sâm bố chính thường mọc hoang trong rừng và được trồng nhiều nơi tại Việt Nam. Ở nước ta, cây được trồng nhiều nhất ở các khu vực miền Bắc như Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa và Tây Bắc.

Một số tỉnh khác miền Nam Trung Bộ cũng trồng và phát triển cây để làm thuốc như Phú Yên, Quảng Ngãi, Gia Lai, Bình Định, Đồng Tháp và Quảng Bình.

Phân loại theo màu sắc

Hiện nay có rất nhiều loại sâm trên thị trường, khiến bạn rất dễ nhầm lẫn với các loại sâm khác. Vậy sâm bố chính có mấy loại? Thật ra không có căn cứ khoa học để phân loại sâm bố chính. Người ta chỉ dựa vào màu sắc của hoa mà chia làm 2 loại chính:

Sâm bố chính hoa đỏ

Gồm loại đỏ tươi, đỏ hồng và hồng phấn, giống hoa màu đỏ tươi phân bố chủ yếu ở các cánh rừng miền Trung và Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Loại này hoa nở to, cánh hoa đan sát vào nhau, màu đỏ tươi rất đẹp. Tuy nhiên, hiện nay loại sâm này đang dần khan hiếm.

Loại hoa màu đỏ hồng phổ biến hơn, được trồng rộng rãi khắp cả nước, cho sản lượng cao nên được nhân giống rộng rãi.

Giống hoa màu hồng phấn thường chỉ được tìm thấy trong rừng. Hoặc được nhiều dân chơi cây cảnh trồng làm kiểng. Củ cũng được sử dụng làm thuốc và cho dược tính cao.

Sâm bố chính hoa vàng

Sâm bố chính hoa vàng về đặc điểm hình thái cũng giống như loại màu đỏ. Chỉ khác hoa có màu vàng, cách hoa mỏng, mau tàn hơn. Hình dạng gần giống hoa đậu bắp, vông vang. Tuy nhiên, nó cho củ còn những cây trồng kia thì không.

Phân loại theo địa hình

Ngoài màu sắc, người ta còn dựa vào đặc điểm địa hình nơi trồng để phân loại chúng:

Địa hình đồng bằng: Chủ yếu ở các tỉnh miền Tây như Kiên Giang, Đồng Tháp, Bạc Liêu,... Loại này không phổ biến do thổ nhưỡng chủ yếu là phù sa, không thích hợp cho loại sâm này. Vì thế, củ sâm cho dinh dưỡng không cao.

Địa hình bán sơn địa: Phân bố chủ yếu ở các tỉnh Đông Nam Bộ như Tây Ninh, Bình Phước, Đồng Nai,... Sâm ở đây có giá bán tương đối rẻ hơn so với sâm mọc tại các tỉnh miền Trung Tây Nguyên.

Địa hình đồi núi dưới 1000m: Được trồng tại các tỉnh Tây Nguyên như Lâm Đồng, Gia Lai, Kon Tum,... Loại này phù hợp với thổ nhưỡng Tây Nguyên nên cho dược tính cao, rất quý và luôn được săn lùng. Tất nhiên giá thành không hề rẻ, có nơi đến gần 1 triệu đồng/kg.

Cách trồng và thu hoạch sâm bố chính

Trồng sâm bố chính: Thường trồng bằng hạt giống, lựa những hạt tốt, to tròn, ươm cho nảy mầm rồi mới trồng xuống đất. Thời gian gieo trồng vào mùa vụ Đông xuân.  

Thu hoạch: Cây thường được thu hoạch vào mùa đông. Tùy vào nhu cầu của người sử dụng mà sẽ có cách sơ chế khác nhau như dùng tươi và khô:

Đối với sâm tươi: Sau khi người dân đào về, đem rễ đi rửa sạch bụi bẩn, đất cát, rồi cắt bỏ hết tất cả các rễ con xung quanh. Tiếp theo, người dân sẽ ngâm rễ với nước vo gạo để qua đêm, vớt ra cho ráo nước rồi đem ngâm rượu 40 độ hoặc sắc uống.

cay sam bo chinh
Sâm bố chính tươi

Đối với sâm khô: Người dân cũng thực thương tự như trên nhưng tới bước vo gạo thì thái mỏng hoặc để nguyên. Phơi hoặc sấy khô, dùng dạng khô có thể sử dụng lâu hơn.

Bảo quản: Sau khi sơ chế, người dân sẽ bảo quản dược liệu ở nơi khô ráo, tránh những nơi ẩm mốc, mối mọt, côn trùng,…

Thành phần hóa học trong sâm bố chính

Theo GS. Đỗ Tất Lợi (1999), trong rễ sâm bố chính có chứa chất nhầy và tinh bột khoảng 30-45%.

Theo một nghiên cứu khác của PGS TS Trần Công Luận (2001) cho chứng minh rằng, trong sâm được trồng ở Bạc Liêu chứa các thành phần hóa học khác như: Acid béo, Coumarin, Acid hữu cơ, Phytosterol, Đường khử, Hợp chất uronic, 0,23g % protein toàn phần, 11 loại acid amin,…

Theo nghiên cứu gần đây nhất, thì các nhà khoa học đã tìm thấy một số chất như (R)-de-O-methyl asiodiplodin,  Acyl hibiscus B, hibiscone B. Những hoạt chất này có độc tính tế bào, có công dụng ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư.

sam bo chinh ngam ruou

Sâm bố chính có tác dụng gì?

Sâm bố chính được sử dụng trong rất nhiều bài thuốc bồi bổ sức khỏe, trị ho, suy nhược cơ thể, mất ngủ, rối loạn kinh nguyệt, chữa thiếu máu, lo âu, trầm cảm, ho, động kinh, hen suyễn và nhiều tác dụng khác,...

Nhờ vào các thành phần hóa học của sâm và tính vị ngọt đắng, mát mà nó rất được trọng dụng trong Đông y. Vậy làm sao để chữa những căn bệnh trên bằng bố chính sâm? Mời bạn đọc cùng tìm hiểu tác dụng và bài thuốc hay sau đây.

Sâm bố chính có tác dụng trị lao phổi cho trẻ em

 Lao phổi ở trẻ em là căn bệnh rất khó chẩn đoán do triệu chứng không đặc trưng. Biểu hiện của lao phổi trẻ em giống với người lớn như sốt, ho, ăn uống kém, sụt cân,… Căn bệnh này để lâu sẽ nguy hiểm đến trẻ nhỏ, nên cần chữa trị kịp thời.

hinh anh cay sam bo chinh

Cách sử dụng chữa bệnh lao phổi ở trẻ em như sau:

Dùng sâm bố chính khoảng 6 - 15g, 200g siro cam thảo, nước đun sôi 500ml. Tiếp theo, trộn tất cả các nguyên liệu tạo thành một hỗn hợp hòa quyện. Cho trẻ uống 1 thìa/ngày, các triệu chứng sẽ có dấu hiệu thuyên giảm.

Sâm bố chính có tác dụng trị rối loạn kinh nguyệt

Rối loạn kinh nguyệt là căn bệnh xảy ra ở đối tượng phụ nữ, tình trạng bệnh biểu hiện rối loạn bất thường xảy ra bên trong kinh nguyệt. Nguyên nhân thường gặp là do nội tiết, cơ quan sinh dục nữ bị tổn thương, môi trường sống không phù hợp.

Có 2 cách chữa rối loạn kinh nguyệt hiệu quả mời bạn tham khảo:

Cách 1: Nguyên liệu chuẩn bị gồm có sâm bố chính khô, ích mẫu, ngải cứu mỗi vị 17g, thục địa, cỏ nhọ nồi mỗi vị 25g, củ cây gai 10g, củ ấu 15g.

Bạn rửa sạch tất cả nguyên liệu rồi cho cỏ nhọ nồi và ngải cứu sao vàng, kết hợp với các loại thảo dược khác tạo thành 1 thang. Mỗi ngày dùng 1 thang để cải thiện triệu chứng bệnh.

Cách 2: Dùng sâm bố chính khô 12g, lá ngải cứu 10g, sung úy 15g, 500ml nước. Bạn cần thực hiện sắc uống trong 1 tuần liên tục.Bệnh nhanh chóng được cải thiện.

Sâm bố chính có tác dụng bồi bổ khí huyết            

Theo các chuyên gia sau chu kỳ kinh nguyệt phụ nữ bị thiếu máu, khí huyết ứ động. Vì vậy cần bổ sung các thành phần dinh dưỡng để bồi bổ khí huyết, tăng cường hệ miễn dịch.

Thành phần nguyên liệu gồm: Sâm bố chính khô 32g, cù mài, dĩ nhân, đương quy mỗi vị 16g, hồi dầu 10g và mật ong nguyên chất.

sam bo chinh ngam mat ong
Sâm bố chính ngâm mật ong bồi bổ sức khỏe

Bước thực hiện như sau: Bạn rửa sạch tất cả nguyên liệu rồi tán thành bột, trộn chung với mật ong để điều vị. Vo thành viên thuốc nhỏ uống mỗi ngày 15-20g, bài thuốc này sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch,bồi bổ khí huyết sau chu kỳ kinh nguyệt rất hiệu quả. Chị em phụ nữ không nên bỏ qua bài thuốc này.

Công dụng của sâm bố chính bồi bổ sức khỏe

Bài toán chống suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ vẫn là bài toán khó khăn với các vị phụ huynh. Suy dinh dưỡng ảnh hưởng rất nhiều đến trẻ em về sau như: Trí tuệ, sức khỏe, thể lực và một số bệnh tật khác. Vậy làm thế nào để chống suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ?

Mời bạn tham khảo bài thuốc sau đây:

Thành phần gồm: Sâm bố chính 25g, bạch chỉ 12g, ý dĩ 25g, hoài sơn 32g, hạt sen 15g, đông trùng hạ thảo 10g.

Bước thực hiện như sau: Bạn rửa sạch tất cả nguyên liệu rồi đem đi sao vàng. Tiếp theo, bạn nghiền thành bột mịn trộn đều với 1 ít nước có thể cho thêm đường vào để dễ uống. Cho trẻ uống mỗi ngày 5-10g để cải thiện sức khỏe tốt hơn.

sam bo chinh kho
Trà sâm bố chính hạt sen bồi bổ sức khỏe

Công dụng của sâm bố chính chữa lo âu, trầm cảm

Với cuộc sống ngày càng hiện đại, áp lực công việc, cuộc sống là đều không thể tránh khỏi dẫn đến tâm lý lo âu, trầm cảm. Biểu hiện của căn bệnh này thường thấy như là cáu gắt với người khác, tâm lý không ổn định, suy nghĩ tiêu cực, chóng mặt, kém ăn,…

Vậy bệnh lo âu, trầm cảm chữa được không? Căn bệnh này đã có bài thuốc chữa, cụ thể như sau:

Sử dụng sâm bố chính 17g, củ khoai mài, ích trí, hà thủ ô, bá tử nhân mỗi vị 13g, táo nhân, thủy ngọc, xương bồ, cam thảo dây, liên tu mỗi vị 10g, nhục quế 5g.

Rửa sạch bụi trên nguyên liệu, cho vào ấm sắc chung với 1000ml, sắc đến khi còn 500ml là có sử dụng được. Chia đều uống trong ngày sẽ giúp an thần, dễ ngủ, giảm căng thẳng lo âu, trầm cảm.

Tác dụng của sâm bố chính chữa động kinh

Động kinh là căn bệnh rối loạn hệ thần kinh trung ương làm hoạt động não bị thay đổi gây ra các cảm giác và hành vi bất thường. Rất nhiều nguyên ngân khác nhau dẫn đến bệnh như viêm chấn thương sọ não, di truyền, bệnh truyền nhiễm, tự kỷ,…

Để có thể chữa bệnh này ta dùng bài thuốc như sau:

Dùng củ sâm bố chính, nam tam tinh, yết vĩ, vỏ quýt mỗi vị 23g, quế 5g, ý dĩ 42g, chu sa 2g, tim lợn 1 quả.

Cách thực hiện: Tán nhuyễn ý dĩ, nam tam tinh, quế, vỏ quýt, sâm bố chính thành bột mịn. Tiếp theo, bạn trộn bột thuốc với chu sa rồi bỏ vào tim lợn.

Hấp cách thủy trong 50 phút, chia đều làm 3 lần ăn trong ngày, bệnh sẽ được cải thiện nhanh chóng.

Cách ngâm rượu sâm bố chính

Rượu sâm bố chính rất bổ dưỡng, được bầu chọn là 1 trong 9 loại rượu sâm quý nhất Việt Nam. Tuy vậy, ngay cả khi đã mua được củ sâm chất lượng, không phải ai cũng biết cách ngâm rượu sao cho ngon, tốt sức khỏe, để được lâu mà không bị hỏng.

Do đó, mời bạn đọc cùng tham khảo qua 2 cách ngâm rượu phổ biến đối với sâm tươi và sâm khô.

Cách ngâm rượu sâm bố chính tươi

Nếu may mắn có được củ sâm tươi, bạn nên chế biến cẩn thận trước khi ngâm rượu. Tuy sâm tươi giàu dinh dưỡng, nhưng vẫn còn chất nhầy, ngâm lâu ngày dễ làm hỏng rượu.

Chuẩn bị:

1 kg sâm bố chính tươi.

5 lít rượu nếp nguyên chất (40 độ).

Bình ngâm rượu thủy tinh.

Cách ngâm:

Bước 1: Đem củ sâm về rửa sạch, lấy bàn chải đánh răng chà kỹ cho sạch hết đất cát.

Bước 2: Để khử chất nhầy, bạn ngâm trong nước vo gạo một đêm (hoặc ngâm từ 8-10 tiếng). Sau đó vớt ra, rửa sạch lại bằng nước (nhớ rửa thật sạch, vì nước vo gạo còn sót cũng có thể gây hỏng rượu).

Bước 3: Xếp sâm ngay ngắn vào bình theo phương thẳng đứng, đầu nhỏ ở dưới, đầu to ở trên. Sau đó đổ rượu vào ngâm, đậy nắp kín.

Rượu sâm bố chính ngâm trong 2-3 tháng là có thể sử dụng được.

ruou sam bo chinh

Cách ngâm rượu sâm bố chính khô

Sâm bố chính khô không cần ngâm qua nước vo gạo. Sau khi mua về, bạn rửa sạch, để ráo, thái mỏng để sâm khô ngâm rượu tốt hơn.

Chuẩn bị:

1 kg sâm bố chính khô thái lát.

5 lít rượu nếp hoặc rượu tẻ.

Bình thủy tinh ngâm rượu

Cách ngâm:

Cách ngâm sâm khô tương tự như sâm tươi. Bạn cho tất cả sâm đã thái lát vào bình, sau đó đổ rượu vào và đậy nắp lại.

Loại khô có thể ngâm lâu hơn một chút, sau 3-4 tháng uống ngon nhất.

Uống rượu sâm bố chính sau mỗi bữa ăn giúp bổ máu, lợi huyết, cơ thể khỏe khoắn, tinh thần phấn chấn hơn.

Giá sâm bố chính bao nhiêu 1 KG?

Hiện nay trên thị trường bán cây sâm bố chính không rõ nguồn gốc với mọi giá thành khác nhau. Bạn cần phải cân nhắc trước khi mua để tránh trường hợp mua phải hàng giả, hàng nhái kém chất lượng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Kênh thông tin sức khỏe caythuocnam.webflow.io là địa chỉ bán sâm bố chính chất lượng, giá rẻ nhất hiện nay.

Tại caythuocnam.webflow.io, giá sâm bố chính chỉ: 400,000 VNĐ/KG. Rẻ nhất thị trường.

Địa chỉ bán sâm bố chính TP HCM uy tín

Bạn có thể đặt mua bằng 2 cách sau đây:

Mua trực tiếp tại: 62/1/28 Trương Công Định, phường 14, quận Tân Bình, TPHCM.

Đặt mua qua hotline: 0926456456.

Kênh thông tin sức khỏe caythuocnam.webflow.io trực thuộc Nhà thuốc An Quốc Thái. Đây là trang tin sức khỏe y khoa nhằm cung cấp những thông tin hữu ích về cây thuốc hay, bài thuốc quý cho mọi người!

Trên đây là bài viết:Sâm bố chính có mấy loại? Tác dụng, cách ngâm rượu, giá sâm bố chính”. Cảm ơn bạn đọc đã xem bài viết!